Kem đánh răng có gì rùng rợn ?

toothpasteMột bài báo có tựa đề “Những bí mật rùng rợn trong kem đánh răng” mới đây được đăng tải trên báo mạng vietnamnet.vn (theo NDT). Tác giả đã nêu ra một số chất có trong kem đánh răng, chất thì gây ung thư (triclosan), chất thì làm chết trẻ em trong vòng 2-4 giờ (sodium fluoride), chất thì ăn mòn răng (sodium lauryl sulfate), chất thì làm tổn thương men răng (hydrated silica).

Vũ Thế Thành

Bài báo chủ yếu nhắm vào chất triclosan do công ty truyền thông Bloomberg công bố hồi tháng 8, mà theo tác giả đã làm nóng báo chí. Những chất trong kem đánh răng này có thực sự “rùng rợn” như thế không?

Bloomberg và FDA (Mỹ), ai có lý?

FDA cho rằng triclosan trong kem đánh răng còn có hiệu quả (bảo vệ nướu), nhưng triclosan trong xà bông khử khuẩn hay nước tắm thì không đủ bằng chứng để cho thấy chất này có lợi ịch về mặt sát khuẩn.

FDA cho rằng triclosan trong kem đánh răng còn có hiệu quả (bảo vệ nướu), nhưng triclosan trong xà bông khử khuẩn hay nước tắm thì không đủ bằng chứng để cho thấy chất này có lợi ích về mặt sát khuẩn.

Triclosan là chất kháng khuẩn được sử dụng phổ biến trong các loại mỹ phẩm, kem đánh răng, xà bông, nước rửa tay,… nhưng triclosan không được phép dùng trong thực phẩm hay thức ăn gia súc để làm chất bảo quản.

Vấn đề an toàn của triclosan trong kem đánh răng đã được nêu ra từ lâu, chủ yếu là ở Mỹ. Nhưng Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) thấy không đủ chứng cớ để loại bỏ và vẫn cho tiếp tục dùng trong kem đánh răng.

Bloomberg trên báo online ngày 12/8/2014 đã nêu lại vấn đề này. Bloomberg đã nhờ 3 nhà khoa học (không thấy nêu tên) xem lại hồ sơ của hãng Colgate và đặt dấu hỏi, liệu chuẩn thuận của FDA cách nay 17 năm có làm đúng quy trình không, và chuẩn thuận hiện nay có được xem xét với những nghiên cứu mới hay không.

Colgate là hãng sản xuất kem đánh răng nhãn hiệu Total có chứa triclosan.

Về triclosan, FDA cho rằng, chất diệt khuẩn triclosan trong kem đánh răng có hiệu quả trong việc ngăn ngừa viêm nướu răng. Hiện nay FDA thấy chưa đủ bằng chứng về an toàn để khuyến cáo loại bỏ triclosan, tuy nhiên FDA vẫn tiếp tục theo dõi.

Một chất hôm nay được phép sử dụng trong thực phẩm hay mỹ phẩm, ngày mai có thể bị cấm và ngược lại. Đó là hoạt động thường kỳ của các cơ quan hoặc tổ chức an toàn thực phẩm trên thế giới khi có thêm những bằng chứng mới. Việc đánh giá và ra quyết định chấp thuận hay loại bỏ không chỉ dựa trên 1 nghiên cứu, mà trên nhiều nghiên cứu độc lập khác nhau, kể cả đánh giá phương pháp thực nghiệm và nhiều thứ khác nữa. Nói chung, đây là chuyện của các chuyên gia, chứ không phải của các nhà báo hay dư luận (?). Các chuyên gia trong ủy ban an toàn làm việc tập thể và cũng tranh luận… sái cổ mới có thể đi tới một khuyến cáo.

FDA cho rằng triclosan trong kem đánh răng có hiệu quả (bảo vệ nướu), nhưng triclosan trong xà bông khử khuẩn hay nước tắm thì không đủ bằng chứng để cho thấy chất này có lợi ích về mặt sát khuẩn.

Bloomberg là công ty về truyền thông, số liệu và phần mềm tài chánh. Bài báo của Bloomberg hàm ý rằng FDA chưa minh bạch khi thông qua hồ sơ của Colgate, khi cho phép dùng triclosan trong kem đánh răng.

Quan điểm của Châu Âu về triclosan

Tài liệu của Ủy Ban Khoa học về hàng tiêu dùng (SCCP) của Châu Âu (EC), trong tài liệu hơn 130 trang đáng giá riêng về triclosan (Jan 2009), tập hợp rất nhiều kết quả nghiên cứu về triclosan trong các sản phẩm gia dụng. Ủy ban SCCP đi đến kết luận: với hàm lượng tối đa 0,3% triclosan trong kem đánh răng, xà bông rửa tay, xà bông tắm,…là an toàn, nhưng nếu xài nhiều thứ sản phẩm có chứa triclosan (kem, xà bông,…) thì lại không an toàn, vì độ phơi nhiễm với triclosan cao.

Hiện nay FDA (Mỹ) và  Châu Âu vẫn cho phép sử dụng triclosan trong kem đánh răng với hàm lượng tối đa là 0,3%. Việt Nam cũng thế.

Thực ra đây chỉ là trò chơi cạnh tranh trên thị trường núp bóng khoa học mà thôi.

Về bài báo “Những bí mật rùng rợn…” trên vietnamnet

Nếu bài báo của Bloomberg có trích dẫn phản biện của Colgate và ý kiến sòng phẳng của một giáo sư sinh học của đại học Massachusetts Amherst để người đọc tự đánh giá, thì bài báo của Việt Nam “Những bí mật rùng rợn…” trên web vietnamnet chỉ lựa ra những câu có lợi cho định kiến của tác giả. Và để rùng rợn hơn nữa, tác giả đưa thêm vào 3 hóa chất dùng trong kem đánh răng mà Bloomberg không đề cập. Xin nhận định ngắn như sau:

  • Về Sodium fluoride: Bài báo viết : “…thực tế cho thấy hàm lượng natri florua nhỏ trong kem đánh răng cũng có thể giết chết một đứa trẻ chỉ trong vòng 2 – 4 tiếng đồng hồ sau khi chất độc này thấm sâu vào cơ thể ”. Đề nghị tác giả cho bằng chứng cụ thể về sự cố “rùng rợn” và hấp dẫn này. Các nhà sản xuất kem đánh răng trong nước (và cả thế giới) nên chuẩn bị hầu tòa nếu thông tin trên được xác nhận. Flouride được thêm vào kem đánh răng để ngừa sâu răng ở nhiều dạng: phosphate, sodium và muối thiếc (stannous), trong đó dạng stannous fluoride có hiệu quả nhất.
  • Sodium Lauryl Sulfate (SLS): Bài báo viết:“…SLS cũng được các nhà khoa học Mỹ chứng minh là có thể ăn mòn răng và gây hại cho tế bào da”. Thế với hàm lượng SLS trong kem đánh răng thì sao? SLS là chất hoạt động bề mặt, chủ yếu để tạo bọt, làm sạch răng. Nhược điểm của SLS trong kem đánh răng là nó làm thay đổi cảm nhận vị ngọt sau khi đánh răng, và SLS đang bị nghi ngờ làm giảm hiệu quả ngừa sâu răng của fluoride.
  • Hydrated silica: Bài báo viết “…cũng có thể làm mài mòn và tổn thương men răng”. Silica là chất có độ ma sát, nên làm sạch răng, tương tự như bột đá vôi. Bột đá vôi cũng như silica dùng trong kem đánh răng cũng phải theo tiêu chuẩn an toàn, nghĩa là có độ mịn thích hợp để không làm trầy xước răng.

Cả 3 chất fluoride, SLS và silica đều được phép dùng trong mỹ phẩm.

Bài báo “Những bí mật rùng rợn” là tập hợp những điểm tiêu cực của hóa chất, không đặt trong bối cảnh an toàn sử dụng và có ích cho con người. Trên mạng cũng đầy rẫy những bài viết kiểu này về an toàn thực phẩm bằng tiếng Việt lẫn tiếng Anh, mà tác giả là những người không có chuyên môn về an toàn thực phẩm, viết với ý đồ thương mại, cạnh tranh, chứ không phải là quan điểm khoa học.

Hãy để cho giới chuyên môn phát biểu và chịu trách nhiệm về điều họ nói. Đừng làm người tiêu dùng rùng rợn thêm bởi những bài báo rùng rợn như thế.

Vũ Thế Thành (vuthethanh202@gmail.com)

—–

Các links liên quan

http://vietnamnet.vn/vn/kinh-te/195252/nhung-bi-mat-rung-ron-trong-kem-danh-rang.html
http://www.bloomberg.com/news/2014-08-11/in-35-pages-buried-at-fda-worries-over-colgate-s-total.html
http://ec.europa.eu/health/ph_risk/committees/04_sccp/docs/sccp_o_166.pdf

.

Advertisements
This entry was posted in An toàn thực phẩm and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s