Hỡi bé thơ ơi…(2)

                                           Dẹp quảng cáo sữa trẻ em đi cho rồi!
sua me 3Hình ảnh bà mẹ cho con bú là bức tranh đẹp nhất của nhân loại. Mấy tay quảng cáo sữa ranh mãnh đã dùng hình ảnh này, cùng với nhạc đệm êm dịu, giọng nói êm ái: “ Sữa mẹ tốt nhất…”, nhưng chỉ vài giây sau là thò ra hộp sữa của họ. Thượng đế đã ban tặng cho bà mẹ và em bé dòng sữa có chất lượng trên cả tuyệt vời. Vì tuyệt vời nên người lớn lao vào kiếm tiền trên bầu sữa của bé.

Vũ Thế Thành

Tổ chức WHO và UNICEF rất ngán mấy tay quảng cáo sữa dụ các bà mẹ xài sữa bổ sung cho trẻ ăn dặm, rồi lơ là cho con bú

Tổ chức WHO và UNICEF rất ngán mấy tay quảng cáo sữa dụ các bà mẹ xài sữa bổ sung cho trẻ ăn dặm, rồi lơ là cho con bú

Trẻ dưới một tuổi không nên uống sữa bò do sự cân bằng các chất dinh dưỡng của sữa không phù hợp cho sự tăng trưởng và phát triển bình thường ở trẻ. Hàm lượng sắt trong sữa đã ít lại khó hấp thu. Lượng protein cao, nhưng đa phần là casein, trẻ khó tiêu hóa. Những vấn đề này có thể gây bệnh thiếu máu và ảnh hưởng đến hoạt động ở thận.

Các loại sữa trẻ em

Vì lý do nào đó, trẻ không có sữa mẹ để bú, thì dùng đến loại sữa khác, gọi là sữa công thức dành cho trẻ em

Loại sữa này có thể được thiết kế dựa trên nền sữa bò, hoặc đậu nành (cho trẻ dị ứng hay không dung nạp được sữa bò). Cũng có loại dựa trên nền protein đậu nành thủy phân một phần hay toàn phần (cho trẻ dị ứng với protein đậu nành và sữa bò). Sau đó đều được bổ sung thêm nhiều thứ khác nữa để tạo ra một cân bằng dinh dưỡng cho trẻ. Chỉ là về mặt dinh dưỡng thôi, chứ khả năng phòng chống bệnh cho bé thua xa sữa mẹ.

Các loại sữa này đều có ở dạng bột, dạng nước đậm đặc về pha loãng lại, và dạng cho trẻ bú luôn.

Về mặt công dụng, có 2 loại sữa công thức chính

Sữa dành cho trẻ sơ sinh (infant formula). Sữa này dành cho em bé dưới 6 tháng tuổi, mà nguồn protein chủ yếu là bột whey từ sữa bò để trẻ dễ tiêu hóa. Khi trẻ bắt đầu ăn dặm (khoảng trên 6 tháng tuổi), vẫn có thể tiếp tục dùng. Đa số các nước đều cấm quảng cáo loại sữa này.

Sữa dành cho trẻ ăn dặm (follow-on formula), còn gọi là sữa bổ sung. Nguồn protein chủ yếu là casein từ sữa bò, chỉ dùng cho trẻ trên 6 tháng tuổi (trẻ dưới 6 tháng khó tiêu hóa casein). Sữa follow-on là nơi thể hiện bản lĩnh… bốc phét của các nhà quảng cáo.

Bú sữa mẹ và ăn dặm là đủ, không cần tới loại follow-on

Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) ước tính, trẻ nuôi bằng sữa công thức trong điều kiện kém vệ sinh, sẽ gặp rủi ro chết vì tiêu chảy gấp từ 6-25 lần, và gấp 4 lần chết vì viêm phổi so với trẻ bú mẹ. Điều này cho thấy, sữa công thức chỉ có thể “vỗ béo” cho trẻ, chứ không thể phòng chống bệnh cho bé như sữa mẹ được.

Em bé mong manh trước bệnh tật vì hệ miễn nhiễm chưa phát triển đúng mức. Trên 6 tháng tuổi, bé có thể ăn dặm, nhưng vẫn cần sữa mẹ ít nhất là cho tới 2 tuổi.

Tổ chức WHO và UNICEF rất ngán mấy tay quảng cáo sữa dụ các bà mẹ xài sữa bổ sung cho trẻ ăn dặm, rồi lơ là cho con bú. Họ khuyến cáo, sữa dành cho trẻ ăn dặm (follow-on) là không cần thiết và không thích hợp để thay thế sữa mẹ cho trẻ trên 6 tháng tuổi, và rằng không nên marketing sản phẩm loại này. Khuyến cáo này bị phản ứng dữ lắm vì dám đụng vào các siêu đại gia ở Âu Mỹ. Anh Quốc cấm quảng cáo sữa formula cho trẻ dưới 6 tháng. Mỹ thì cho marketing thoải mái.

Việt Nam chặt đẹp quảng cáo sữa, nhưng…

no-formula-adsViệt Nam chơi đẹp. Luật ban hành năm 2012 quy định “nghiêm cấm quảng cáo sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi”. UNICEF ca ngợi rối rít. Nhưng lại gặp rắc rối về cụm từ “sữa thay thế sữa mẹ”, nếu là sữa bổ sung cho trẻ ăn dặm từ 6 đến 24 tháng tuổi thì sao? Chưa vận dụng được luật mới thì xài tạm luật cũ: “cấm quảng cáo sữa dùng cho trẻ dưới 12 tháng tuổi”

Phòng Thương mại Châu Âu tại VN ( Eurocham) đề nghị phân làm 2 loại sữa trẻ em: loại infant formula (cho trẻ sơ sinh) và loại các sản phẩm có thành phần sữa dùng cho trẻ đến 24 tháng tuổi được công bố là để thay thế một phần hoặc hoàn toàn sữa mẹ. Hai chữ “thay thế” ở đây độc như thịt…vịt! Đề nghị kiểu này hàm ý loại sau nên cho phép quảng cáo. Thế thì phủ lại bênh huyện rồi. Ai chẳng biết Châu Âu là trùm sản xuất sản phẩm sữa formula các loại.

Sữa công thức trẻ em cũng có loại hàng hiệu (brandname) như Similac, Nestle, Enfamil,..và loại tiêu chuẩn (generic). Dù là loại nào, thì các thành phần trong loại sữa này cũng phải tuân thủ yêu cầu về dinh dưỡng cho trẻ theo quy định riêng của mỗi nước hoặc theo CODEX (thuộc WHO). Loại hàng hiệu có thể bổ sung thêm nhiều thứ khác như vitamin, khoáng, omega 3,… Nhưng không cơ quan chức năng hay tổ chức chuyên môn nào dám xác nhận sữa hàng hiệu tốt hơn sữa tiêu chuẩn cả. Hội Nhi Khoa Hoa Kỳ (AAP) chỉ khuyến cáo nên bổ sung sắt vào sữa công thức, để ngừa bệnh thiếu máu ở trẻ.

Chơi kiểu marketing du kích

Các tay quảng cáo là bậc thầy lách luật, cao tay hơn cả luật sư. Thông điệp quảng cáo của họ được viện dẫn đầy tính văn học, văn hóa,…tha hồ mà lách. Quảng cáo núp dưới cái áo gọi là marketing du kích, tổ chức hội thảo, lobby bác sĩ, tặng sữa uống thử, rỉ tai bằng “dư luận viên” ở các trang web mẹ đẹp, bé yêu, trẻ thơ, gia đình ,…gì gì đó. Luật có lường được hết không?

Cha mẹ nào lại chẳng thương con, nhịn ăn nhịn mặc cho con lớn khỏe. Trẻ suy dinh dưỡng thì nên đi bác sĩ để có tham vấn về chuyên môn, và nếu cần chọn loại sữa cho đúng. Trẻ ăn quá thừa mứa chất dinh dưỡng (over-nutrition) vẫn có thể bị suy dinh dưỡng vì ăn không đúng và không đủ.

Các sản phẩm formula, nhất là loại follow on (dành cho trẻ ăn dặm) không phải là không có những điểm tiêu cực cho sức khỏe của trẻ (béo phì, tiểu đường, tiêu hóa, chàm, suyễn,…), giới khoa học vẫn còn đang nghiên cứu và tranh cãi.

Trong khi đó, quảng cáo sữa trẻ em hầu hết là nói quá sự thật, thiếu chứng cớ khoa học, hoặc nếu có thì lý luận theo kiểu…củ chuối, đánh tráo. Chẳng lẽ nêu hết ra đây để tranh luận. Càng hàng hiệu, càng quảng cáo tợn. Cũng đến lúc nên dẹp quảng cáo sữa trẻ em dưới 24 tháng tuổi đi cho rồi, follow hay không follow gì cũng dẹp. Chỉ khi nào người ta “mua” được bác sĩ thì mới…bó tay.

Vũ Thế Thành

Đọc : Hỡi bé thơ ơi (1) – Em tôi khát sữa bú tay

Advertisements
This entry was posted in An toàn thực phẩm and tagged . Bookmark the permalink.

2 Responses to Hỡi bé thơ ơi…(2)

  1. Pingback: Hỡi bé thơ ơi…(1) | Những thằng già nhớ mẹ

  2. Mai Lê Hương says:

    Hình như bác sĩ bị mua hết rồi thì phải.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s